Co oznacza BI-RADS 3
W skali Amerykańskiego Kolegium Radiologii (ACR) kategoria 3 to „zmiana prawdopodobnie łagodna”. Według ACR ryzyko raka w tej grupie jest większe od zera, ale nie przekracza 2%. Dlatego zwykle zaleca się krótką obserwację, a nie biopsję. do akceptacji lekarza
Jakie zmiany trafiają do kategorii 3
Kategorii 3 nie przyznaje się wtedy, gdy lekarz waha się między kategorią 2 a 4. ACR zarezerwował ją dla określonych obrazów, o dobrze zbadanym, niskim ryzyku. W USG to przede wszystkim do akceptacji lekarza:
- lita zmiana owalna, o gładkich granicach, ułożona równolegle do skóry – najczęściej gruczolakowłókniak;
- pojedyncza torbiel powikłana;
- skupisko drobnych torbieli, tzw. mikrotorbieli – tu dane są skromniejsze, bo dotyczą mniejszej liczby przypadków.
Jak wygląda obserwacja
ACR opisuje typowy plan kontroli dla kategorii 3 do akceptacji lekarza:

- Pierwsza kontrola – po około 6 miesiącach, badanie piersi, w której jest zmiana.
- Druga kontrola – po kolejnych 6 miesiącach, jeśli zmiana się nie zmieniła.
- Trzecia kontrola – po roku, czyli około 2 lata od pierwszego badania.
- Po 2–3 latach bez zmian lekarz zwykle zmienia kategorię na 2, czyli łagodną.
Kontrolę najlepiej robić tą samą metodą i z dostępem do poprzednich obrazów, żeby lekarz mógł je porównać. Zabieraj więc na każdą wizytę płytę i opisy z wcześniejszych badań. do akceptacji lekarza
Między kontrolami obserwuj pierś. Zgłoś się wcześniej, gdy zmiana wyraźnie się powiększy albo pojawią się nowe objawy. lista objawów od lekarza
Kiedy rozważa się biopsję albo usunięcie
ACR dopuszcza biopsję zmiany z kategorii 3, gdy chce tego pacjentka albo lekarz prowadzący. Najczęstsze powody to do akceptacji lekarza:
- zmiana rośnie między kontrolami albo zmienia wygląd;
- zmiana jest wyczuwalna, boli albo przeszkadza;
- planujesz ciążę lub leczenie hormonalne stanowisko lekarza;
- obserwacja budzi w Tobie duży niepokój albo regularne kontrole przez 2–3 lata trudno Ci pogodzić z codziennym życiem – o tym też warto powiedzieć lekarzowi.
Decyzję podejmujesz razem z lekarzem, po rozmowie o korzyściach i ryzyku każdej z dróg. Standardem według ACR jest obserwacja, a biopsję wytyczne dopuszczają na życzenie pacjentki albo lekarza.
Gruczolakowłókniak (fibroadenoma)
Gruczolakowłókniak to częsta, łagodna zmiana piersi, zwykle gładki, ruchomy guzek. Według brytyjskiej organizacji Breast Cancer Now większość gruczolakowłókniaków nie wymaga leczenia. Zwykle nie zwiększają też ryzyka raka piersi.
Większość z nich z czasem nie rośnie, część się zmniejsza albo znika. Mogą natomiast powiększyć się w ciąży, w czasie karmienia piersią lub przy hormonalnej terapii zastępczej.
Wytyczne NICE wskazują, że gruczolakowłókniaka bez objawów nie trzeba leczyć. Gdy daje dolegliwości, można go usunąć chirurgicznie albo próżniowo. Metodą próżniową, czyli biopsją mammotomiczną, zwykle usuwa się zmiany do około 2 cm. do potwierdzenia
Jak wygląda taki zabieg, opisuje strona usunięcie guzka piersi bez operacji.
Torbiel prosta, powikłana i złożona
Torbiel to pęcherzyk wypełniony płynem. W opisie USG często określa się jej rodzaj, bo od tego zależy kategoria do akceptacji lekarza:
- torbiel prosta – wypełniona czystym płynem, o cienkiej ścianie; zwykle kategoria 2;
- torbiel powikłana – w płynie widać drobne echa, ale nie ma części litej; często kategoria 3;
- torbiel złożona – ma grube przegrody, pogrubioną ścianę albo część litą; zwykle kategoria 4 i zalecenie biopsji.
Obserwacja czy usunięcie – porównanie
| Obserwacja | Usunięcie próżniowe (biopsja mammotomiczna) | |
|---|---|---|
| Co obejmuje | kontrolne USG przez 2–3 lata | zabieg w znieczuleniu miejscowym, jedno małe nacięcie |
| Co daje | ocenę, czy zmiana się zmienia | badanie histopatologiczne całej usuniętej tkanki |
| O czym pamiętać | regularne wizyty i porównywanie obrazów | możliwe powikłania, np. krwiak; zmiana łagodna może się pojawić ponownie |
| Koszt | koszt wizyt kontrolnych cena USG z /cennik/ | 6000 zł, a z implantami piersi 7000 zł |
tabela do akceptacji lekarza; powikłania wg NICE
Stanowisko dr. n. med. Piotra Bednarskiego
nie publikować bez podpisu i daty

„Przy BI-RADS 3 obserwacja jest rozsądnym wyborem, opisanym w wytycznych. nadal PROJEKT do autoryzacji Nie namawiam do zabiegu, jeśli zmiana nie rośnie i niczym nie przeszkadza.”
„Usunięcie proponuję, gdy zmiana się powiększa, daje dolegliwości albo gdy pacjentka po rozmowie woli ją wyjaśnić. Jeśli inny lekarz zalecił obserwację, nie podważam tego. Patrzę na te same obrazy i mówię, jakie widzę możliwości.”
dr n. med. Piotr Bednarski, specjalista specjalizacja z CRL NIL · data autoryzacji
Wstępna ocena wyniku
Możesz przesłać opis i wcześniejsze badania, a dr Bednarski wstępnie oceni, czy w Twojej sytuacji rozsądniejsza jest obserwacja, czy zabieg. Ocena z dokumentów jest tylko wstępna i nie zastąpi wizyty z badaniem USG.
Co przygotować i jak przesłać pliki, opisuje strona Mam wynik badania – co dalej.
Pytania pacjentek
Czy obserwacja to czekanie bez działania?
Nie. To zaplanowane postępowanie z terminami badań, opisane w wytycznych ACR. W trakcie obserwacji możesz też wrócić do rozmowy o usunięciu zmiany, jeśli zmienisz zdanie.
Czy kontrolę mogę zrobić w innej placówce?
Tak. Zabierz wtedy poprzednie obrazy i opisy, żeby lekarz mógł porównać wielkość i wygląd zmiany.
Co, jeśli zmiana urośnie między kontrolami?
Według ACR wzrost najdłuższego wymiaru litej zmiany o 20% lub więcej w ciągu 6 miesięcy może być powodem do biopsji. Niewielkie różnice, rzędu 1–2 mm, mogą natomiast wynikać z odmiennego sposobu badania. do akceptacji lekarza
Czy gruczolakowłókniak może przejść w raka?
Według Breast Cancer Now gruczolakowłókniak zwykle nie zwiększa ryzyka raka piersi. Pewność co do rodzaju zmiany daje jednak tylko badanie tkanki. do akceptacji lekarza
Mam kilka gruczolakowłókniaków. Czy trzeba usuwać wszystkie?
stanowisko lekarza – zwykle decyduje wielkość, wzrost i objawy każdej zmiany
Gdzie odbywają się zabiegi
Katowice
- czwartki, ul. Dębowa 64
Warszawa
- wtorki, ul. Białej Floty 8/5U